Amasya Karadeniz
Bölgesi’nin orta bölümünde yer alır. Kuzeyden
Samsun, batıdan Çorum, Doğu Güneyden Yozgat ve
Güneydoğu’dan Tokat illeri ile çevrilidir.
35°00’ ve 36° 30’ doğu boylamı, 40°15', 41 °03'
kuzey enlemleri arasındadır.
*Yüzölçümü
5690 km2
*Rakım 392
*Yıllık ortalama yağış miktarı 453 mm.
*Yer altı suyu potansiyeli 129 hm3/ yıl
*Yerüstü suyu potansiyeli 4.983 hm3/ yıl
*2000 Genel Nüfus Sayımına göre yaklaşık genel
nüfusu 365.231'dir. Nüfus yoğunluğu
kilometrekareye 65 kişi düşer.
Amasya şehri Yeşilırmak nehrinin doğu-batı
doğrultusunu aldığı kesimde bu nehrin iki kıyısında
kurulmuştur. Yeşilırmağın kuzey kıyısında kale
kalıntıları, kral mezarları ile Yeşilırmak arasında
yerleşim alanı dar olduğundan, yerleşme ince bir
şerit oluşturur. Şehrin asıl yerleşim ve gelişim
alanı Yeşilırmağın güney kıyısındadır. Yeşilırmak
tarafından ikiye ayrılan mahalleler nehir üzerindeki
7 köprü ile birbirine bağlanır.
Amasya şehrinin
önemi, bu şehrin dar bir vadide kurulmuş olmasıdır.
Yeşilırmak, Amasya ovasından çıkıp, Ferhat
Boğazından geçtikten sonra âdeta saklı bir vadiye
girmektedir. Her döneminde şehrin ilk kurulduğu
yerde bulunmasının sebebi bu konumuyla ilgili
olmalıdır.
Vadi tabanında dar bir kesim yerleşmeye
elverişlidir. Şehir geliştikçe vadi yamaçlarına
doğru gelişmiştir, ama elverişsiz konumu nedeniyle
yamaçlardan fazla yükselmeye imkan bulunmamıştır; bu
da şehrin Yeşilırrmak vadisi boyunca doğu-batı
doğrultusunda uzunlamasına yayılma göstermesine
sebep olmuştur. Böylece şehir eski çekirdeğini
kısmen de olsa korumayı başarmıştır.
Günümüzde şehir bir vadide saklı konumunu
korumakta ve Anadolu’da "V" şekilli bir vadi
tabanında kurulmuş tek büyük şehir olarak varlığını
devam ettirmektedir. Şehrin gelişimi, ekonomik
nedenleri hızlı olamamıştır. Bu da şehrin günümüze
kadar korunarak gelmesini sağlamıştır. Bu özelliği
ile Amasya turizm açısından çekici olmakta,
bozulmamış kültürel değerleri ile ilgi çekmektedir.
Merkez ilçe ile birlikte 7 ilçe, bunlara bağlı 23
belde ve 348 köyü vardır.
İLÇELERİ
Amasya Merkez
İlçe :
Yüzölçümü 1730 km2, nüfusu 133.207 kişi
olup, 74.393’ü il merkezinde, 58.814’ü ise belde ve
köylerde yaşamaktadır. Aydınca, Doğantepe,
Ezinepazar, Uygur, Yassıçal, Yeşil Yenice ve Ziyaret
olmak üzere 7 beldesi ve 100 köyü bulunmaktadır.
Göynücek İlçesi
: Yüzölçümü 578 km2,
nüfusu 17.614 kişi olup, 2.776’sı ilçe merkezinde,
14.838’i ise belde ve köylerinde yaşamaktadır.
Gümüşhacıköy İlçesi
: Yüzölçümü 653 km2,
nüfusu 29.795 kişi olup, 14.057’si ilçe merkezinde,
15.738’ide belde ve köylerde yaşamaktadır.
Hamamözü İlçesi : Yüzölçümü 202 km2,
nüfusu 6.161 kişi olup, 1.511’i ilçe merkezinde,
4.650’si köylerde yaşamaktadır.
Merzifon İlçesi :Yüzölçümü 970 km2, nüfusu
67.281 kişi olup, 45.613’ü ilçe merkezinde, 21.668’i
köy ve beldelerde yaşamaktadır.
Suluova İlçesi
: Yüzölçümü 516 km2,
nüfusu 54.123 kişi olup, 42.715’i ilçe merkezinde,
11.408’i belde ve köylerde yaşamaktadır.
Taşova İlçesi
: Yüzölçümü 1.041 km2,
nüfusu 57.050 kişi olup, 15.556’sı ilçe merkezinde
41.494’ü belde ve köylerde yaşamaktadır.
Amasya şehrinin bilinen ilk adı "Amaseia"'dır. İlk
kuruluş yeri günümüzdeki kalenin olduğu tepe olara
kabul edilir.
İKLİMİ
Amasya genel olarak, Karadeniz İkliminin etkisi
altında olmakla beraber, deniz etkilerine maruz
kalmadığı için karasal iklim özelliklerini
göstermektedir.
Amasya meteoroloji istasyonu verilerine göre
yıllık ortalama sıcaklık 13.9°c
dir. Sıcaklığın yıl içerisindeki dağılımında aylık
ortalama sıcaklık mayıs ayında 18 oc yi aşar ve
aylık ortalama değerler eylül ayını da içine alarak
bu değerin üstünde kalır. Yaz aylarındaki ortalama
aylık sıcaklık 20oc’yi aşar. Sıcaklığın zaman zaman
yüksek değerlere çıktığı görülür. Gündüz ile gece
arasındaki farkları 14-16oc arasındadır. Nemin
yüksek olmaması yaz sıcaklıklarına dayanma gücü
verir. Yaz mevsiminde bu değer 55-60 arasındadır.
Yıllık ortalama yağış tutarı yarım metrenin
altındadır. En fazla yağış alan mevsim kıştır.
İlkbahar’da azalarak devam eden yağış Temmuz ayında
büyük düşüş gösterir. En az yağış Ağustos ayında
düşer. Eylül ayından itibaren yağışlar aratarak
devam eder. Yaz mevsiminde yağışlı gün sayısı 2-7
gün arasındadır. Kar yağışları açısından şehrin
kuzeyindeki AKDAĞ uygun şartlara sahiptir. Karın
yerde kalma süresi çok kısadır. Sadece Merzifon’da
Tavşan Dağı Radar mevkiinde kar uzun süre kalır.
Amasya’nın nemlilik bakımından Karadeniz
kıyılarından farklıdır. Karadeniz kıyılarının ılık
kışları yerini soğuk kışlara,çok sıcak olmayan
yazlara bırakır. Günlük sıcaklık farkları yüksektir.
Yağış miktarında ölçüde azalma görülür. Nem oranı
yaz aylarında azalır. Bu nedenle Amasya’daki iklim
Karadeniz iklimi ile İç Anadolu İklimi arasında bir
geçiş özelliğini taşır.